Pronatie, de boosdoener?



Wat is het ‘proneren’ van de voet juist?

Pronatie komt voor in de voet bij de belasting van de hiel naar de voorvoet. Dit is een natuurlijke beweging én is ook een natuurlijke schokabsorbeerder. De voet voert een inwaartse beweging uit waarbij de mediale voetboog van de voet naar binnen rolt. Personen die veel pronatiebeweging hebben krijgen dan ook vaak de term van platvoeten te hebben. De omgekeerde beweging van pronatie is supinatie. 


Vroeger streefde men bij het aanschaffen van nieuwe loopschoenen veel te vaak naar een uiterst ‘rechte’ lijn tussen achtervoet en onderbeen.

Hedendaags wordt er veel meer gekeken naar de pronatie buffer van de loper.

Hierbij wordt er gekeken naar hoeveel de loper kan proneren en hoeveel hij proneert tijdens het lopen. 

Een oud docent van mij vergeleek dit met een porsche en een geit die naast elkaar aan het rijden waren, beide wagens rijden aan een snelheid van 120km/u  maar de porsche heeft nog een veel grotere reserve dan de andere wagen.

Als we deze vergelijking plaatsen bij mensen kan het zijn dat beide mensen evenveel ‘proneren’ maar dat loper 1 een nog grotere buffer heeft en zodoende op een neutrale schoen kan blijven lopen terwijl loper 2 ver over zijn buffer zit en zodoende wel met een antipronatieschoen dient te lopen. Nochtans zien we op beeld tweemaal hetzelfde pronatie-moment.


Zo kan dit zijn dat jij als loper misschien wel perfect ‘normaal’ of ‘neutraal’ loopt tijdens de analyse maar wel degelijk nood hebt aan een hogere pronatie buffer.


De vraag die ik dan veel krijg is: “moet ik dan nu echt voor altijd met een antipronatieschoen lopen?” 

Neen, nu kijken we naar belasting en belastbaarheid. In het geval van loper 2 is er de mogelijkheid met stretching en krachttraining om zijn belastbaarheid te verhogen naar een niveau dat deze de belasting overstijgt. 

Het probleem met dit concept is dat er van loper 2 zelf initiatief dient te komen om zijn belastbaarheid te verhogen. Vele lopers wensen ‘s avonds alleen hun schoenen aan te doen en een half uur tot een uur te gaan lopen. 


Een antipronatie schoen is voor mij vaak symptoombehandeling doordat deze enkel het pronatie moment zal afremmen waardoor de belasting lager komt te liggen. Het probleem is aangepakt maar niet opgelost. De meeste loopmerken spreken zelf niet meer van antipronatie schoenen maar guidance schoenen.


Dus is pronatie de boosdoener die de mensen ervan denken? Neen, het is de belasting op de omliggende structuren door het pronatie moment die de boosdoener is.


Wil dit daarvoor zeggen dat iedereen neutraal kan lopen? Sommigen zullen zeggen van wel, anderen niet. Als je door je pronatie moment telkens in de voorvoet van je zool afglijd dan is het wel aangewezen om eventueel met een antipronatie schoen dit te gaan vermijden. Mensen met een functionele hallux limitus kunnen door middel van een antipronatie schoen de belasting op de grote en teen 2 verminderen door de looplijn meer naar buiten te begeleiden en zodoende teen 2 en 3 meer te belasten in plaats van je grote teen.


Antipronatie schoen voor iedereen?

Maar wat als je een antipronatie schoen draagt terwijl je dit niet nodig hebt? Door de ondersteuning in de schoen duw je in feite je looplijn naar de buitenzijde van je voet en kan dit, indien je deze schoenen niet nodig hebt, leiden tot een inversietrauma. 

Naast overproneerders heb je ook onderproneerders, deze proneren dan te weinig, zoals in het begin van dit artikel werd beschreven is pronatie een natuurlijke schokabsorbeerder. Deze mensen dienen dan eerder met een zachtere of minder stabiliserende schoen te lopen om hun 'stijve' looplijn mobieler te maken.